Balıkesir Merhaba Gazetesi

Ben Kimin? Kendin Ol

Ben Kimin? Kendin Ol
Bedia Uçak( bediaucak@gazetemerhaba.com )
11 Ocak 2022 - 7:42

Ben Kimin? Kendin Ol

İnsanın temel anlam arayışının ilk adımı kendini tanımak. Bu konuda Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan’da  kişinin kendisini eleştirmesinin, sorgulamasının ve eksiklerini tespit etmesinin önemli olduğunu söyleyenlerden.

Kendini bilen tanıyan kişi kendisini seviyor ve kendisiyle barışık. Temel değerleri olan, emek ile alın teriyle kazanan, onuruyla yaşayan ve değer yargıları olan. İnsanlar özde yaşıyor. Bu konuda Prof. Dr. Nevzat Tarhan, “Sokrates bu duyguyu ilk fark edenlerden biridir. İnsanın hayattaki yaşamının amacı erdemli olmaktır. İdamına karar verilirken eşi, ‘İdama gidiyorsun, haksız değilsin. Neden itiraz etmiyorsun?” diyor. O da ‘Bir de onlar mı haklı olacaktı?’ diyor. O derece kendinden emin. İdama gidiyordu her şeye rağmen yalvarmıyor, özür dilemiyor, pişmanlık ifade etmiyor, ilkelerinden vazgeçmiyor.

Çünkü ölümden sonraki hayat ve insanın, ruhun bekasına inanıyordu. Erdemli olmanın yaşam hedefi olduğuna inanıyordu. Bu da insanın kendini tanımasına önem veren bir yaklaşımdır. Talebesi Eflatun onu devam ettirdi. Aristo biraz bozdu, daha sonra elitist bir felsefe geliştirdi. Aristokrat felsefe tarzında. Toplumu efendiler ve köleler diye ikiye ayırdı. Ondan 200 sene sonra ise Epikür insanın yaşam amacı haz peşinde koşmaktır dedi ve o felsefeyi daha sonra bozdu. O felsefeyi ilk ortaya çıkaranlar İslam Farabi’ dir. Onun için Farabi’ye ikinci Aristo diyorlar.” İfadeleri ile ilginç tespitler yapıyor.

***

Siz hiç kendinize ben kimin diye sordunuz mu? Ben kimim sorusu en önemli soru diyor Tarhan bu konuda.Ben kimim? Nereye yönelmeliyim? Niçin sorularını insanoğlu sorar. Ben kimim sorusu en önemli sorudur. İnsan dışında hiçbir canlı ben kimim demiyor. Bir kedinin, bir köpeğin, atın, aslanın hayal dünyasını düşünün; yemek, içmek, üremek ve barınmaktır. İnsanın hayal dünyasını düşünün bütün temel ihtiyaçlarını karşılamakla birlikte burada kişinin ben kimim, nereye yönelmeliyim, hayatın amacı nedir, sonsuzluğun sonu nerede var gibi sorular soruyor.

İnsan hayatta medeniyet oluşturuyor.  İnsanın zihinsel yapısının, genetik algoritmasının farklı olduğunu, bunun insanı diğer canlılardan ayırdığını kaydeden Tarhan, “Metakognisyon genleri denilen genlerden bahsediliyor. Mesela yeniliği arama geni, zaman algısıyla ilgili gen, anlam arayışı, anlam algısıyla ilgili gen, ölümü algılamayla ilgili gen insan dışında hiçbir varlıkta bulunmuyor. İnsandan başka hiçbir canlı öleceğini bilmez. Ölme konusunda bilinçsizdir. Bir saniye sonra öldürüleceğini bilse de otlamaya devam eder. İnsan öyle değildir. Bu özellikler insanı sürekli tetikte olmaya, uyanık olmaya, sorgulamaya itiyor. Sokratik sorgulama dediğimiz sorgulamalarla hakikati arıyor. Hakikate önceden hikmet denilirmiş, hikmeti aramak ”olduğunu belirtmiş.

 Kişi kendini tanımak için hangi soruları sormalı?

“Psikososyal özelliklerden hangileri daha önemli? Kişide açık, şeffaf olma, dürüst, adil, sözünde duran, şefkatli, nazik, samimi, sabırlı gibi özelliklerin bulunması önemlidir. ‘Bu değerler ben de var mı?, Bu değerlerin ne kadarı bende var?’ sorularını sorabilir insan. Kendini tanımada, kendine soru sormak çok önemlidir. Sokratik sorgulamaya kendinden başlamak gerekiyor. Daha sonra kendinin güçlü ve zayıf yönlerini bulup, bir hedef belirleyip hedefte ilerlemek lazım. Ve bu hedefte ilerlerken rutin işlerini oyun gibi yapabilmek önemli.”

Kişi zayıf yönlerini de bilmeli

İktisatçıların kullandığı SWOT analizinin kendini tanımada kullanılabileceğini ifade eden Tarhan, “Güçlü yönlerimiz, zayıf yönlerimiz, gelecekle ilgili imkânlarımız ve tehditlerimiz nelerdir? SWOT analizini, insan psikolojik olarak kendi hayatına uygulayabilir. Bazı kişisel gelişim teknikleri var. O teknikler insanın zayıf yönlerini yok sayarak kişiyi motive etmeye çalışıyor. Başarı için başarı odaklı olabilen bu taktikler kişinin zayıf yönlerini yok sayıyor. Kişiyi o anda motive eden teknik nedeniyle kişi krizi yönetemiyor.”diyerek kişinin kendisini tanımadaki rolünü ve etkilerini gayet güzel anlatmış.Bugün kendini tanıma üzerine beğendiğim bu konuyu ve bilgileri sizlerle paylaşmak istedim.Umarım keyifle okumuşsunuzdur. Kalın sevgiyle ve ilgiyle…

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.