Balıkesir Merhaba Gazetesi

Bu Hayat Pahalılığı Neden?

Bu Hayat Pahalılığı Neden?
Doç. Dr. İbrahim Aydın
Doç. Dr. İbrahim Aydın( ibrahimaydin@gazetemerhaba.com )
134
14 Kasım 2019 - 7:48

Halkımızın en fazla şikayet ettiği konulardan birisi, belki de ilki hayat pahalılığı. Özellikle alt gelir grupları yani asgari ücret ve altında geliri olanlar ile emekliler gerçekten çok zor durumda. Ay sonunu getiremiyorlar. Hani derler ya “Doluya koydum olmadı. Boşa koydum dolmadı” aynen öyle.
Bu hayat şartlarında giderler belki on kalem, gelirler tek kalem. Artık eskisi gibi köyden büyüklerin sebze, meyve ve ekmek takviyesi de yok. Dolayısıyla bu gelirle ay sonunu getirmek için sihirbaz olmak gerekiyor. Gerçekten alt gelir seviyesinde olan vatandaşlarımıza önce Rabbim, sonra devletimiz yardım etsin. Hele hele evleri kiraysa ve okuyan evlatları varsa vay hallerine. Ekmeği yalasalar yetmez. Şu da bir gerçek tok açın halinden anlamıyor. Diğer yandan lüks arabalar oldukça yaygınlaştı, lüks mekanlar da tıklım tıklım dolu. Bu kadar tezatlıklar içinde yaşıyoruz.
Son yapılan elektrik, doğalgaz, su, çay, şeker, sigara zamları vatandaşın boynundaki ipi daha da sıktı. Hükümetlerin gelirlerini arttırmak için yaptığı en kolay yöntem zam yapmak maalesef.
Bilindiği gibi devletler ayakta kalabilmek için memurun maaşını ödemek, yatırım yapmak gibi işlevleri için vergi toplarlar. İki türlü vergi vardır; direkt ve dolaylı vergi.
Direkt vergi, devletin vatandaş, firma veya şirketlerin gelirlerinden belirli bir oranda aldığı paradır. Ülkemizin en büyük sorunu direkt verginin tam anlamıyla alınamamasıdır. Kayıtdışılık bunun temel nedeni. Devlet gerçekleşen ticari faaliyetleri belgeleyip, kayıt altına alıp vergilendiremiyor. Çok kazanan topçudan, popçudan, kuyumcudan, büyük şirketlerden vergi alamıyor. Sadece memur ve noterlerden gerçek manada vergi alabiliyor. Düşünün kuyumcu, futbolcu, sanatçı asgari ücretli kadar vergi ödüyor bu memlekette. Mesela ben akademisyenim, ortalama bir futbolcunun bir yılda aldığını kazanabilmem için belki 10 ömür yaşamam gerekiyor!!!.
Devletin diğer geliri ise dolaylı vergi. Toplumda çok tüketilen temel maddeler; sigara, çay, şeker, doğalgaz, elektrik, petrol gibi ürünlere zam yapılarak vergi gelirlerinin artışı hedefleniyor. Bu durum da hayat pahalılığını tetikliyor. Mesela petrol, her türlü üretimde, ulaşımda, pazarlamada maliyetleri arttırıyor. Antalya’da 40 kuruş olan portakal, evimize 3 liraya ulaşıyor. Bunda aracıların yüksek kar oranlarının yanında, yakıttan kaynaklanan ulaşım maliyetlerinin yüksek olması da etkili.
Günümüzden yaklaşık 650-700 yıl önce yaşamış, İbn-i Haldun (1332-1406) vergi gelirlerinin artışı için “vergi oranlarının düşürülmesi” gerektiğini savunmuştur. Öğrencilerime sınıfta şöyle derim; “Herkes 10 lira versin dediğimde hemen hepiniz verirsiniz. Ancak herkes 500 lira versin dediğimde, parası olan da yok diye vermez.” Yani yüksek oranlı vergiler vergi kaçırmayı teşvik eder.
Öyleyse yapılması gerekenler belli;
Kayıtdışılığı önlemek (Eskiden TV’lerde önce alış veriş, sonra fiş spotları oynardı)
Vergi çeşidini ve oranlarını düşürüp tabana yaymak. Böylece vergi gelirlerini arttırmak.
Az kazanandan az, çok kazanan da çok vergi almak.
Tabi bir de asgari ücretliye vergi muhafiyeti uygulamak lazım. İnin artık bu gariban kitlenin sırtından. Topçudan, popçudan, kuyumcudan, serbest meslek erbabının da elini taşın altına koymasını sağlayın. Yabancı futbolcular için vergi cenneti olduk. İnsanımıza çok gördüğümüz paraları ne idüğü belirsiz futbolcular alıp götürüyor. Yabancılar, ülkemizde hayallarinde bile göremeyeceği lüks hayatı yaşarken, kendi insanımız maalesef karnını doyurmaktan aciz.
Devletimiz son yıllarda her türlü saldıralara karşı savaş veriyor doğru. Sonuna kadar arkasındayız. Ancak faturalar sadece bir kesime kesilmesin. Bir taraf yeni uçak alamadım diye serzenişte bulunurken, diğer taraf ekmek bulamadım, ay sonu gelmiyor diye ağlıyor. O nedenle alttakilerin sesini duyalım. Yoksa bunun bedeli hem dünyada hem ahirette ağır olur.
Kalın sağlıcakla…

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.