Sütte 4,9’luk Düşüş: Balıkesir Detayı
Türkiye’de çiğ süt üretimi 2025 yılında 21 milyon 379 bin 88 tona geriledi. Süt üretiminde Türkiye’nin öne çıkan illeri arasında yer alan Balıkesir’de ise üretici maliyetleri, süt toplama merkezleri ve mandıra ekonomisi yeniden dikkat çekti.
Türkiye’de çiğ süt üretimi 2025 yılında yüzde 4,9 azalarak 21 milyon 379 bin 88 ton oldu. 2024 yılında 22 milyon 487 bin 757 ton olan üretim tahmininin bir yılda gerilemesi, hayvancılık ve gıda piyasasında yeni bir başlığı gündeme taşıdı. TÜİK verilerine göre düşüş; inek, manda, koyun ve keçi sütü üretiminin tamamında görüldü.
En Büyük Pay Yine İnek Sütünde
2025 yılında bir önceki yıla göre inek sütü üretimi yüzde 4,0, manda sütü yüzde 33,0, koyun sütü yüzde 11,9, keçi sütü ise yüzde 29,8 azaldı. Üretilen çiğ sütün yüzde 60,9’u süt toplama merkezleri ve süt işleme tesislerine, yüzde 17,1’i doğrudan tüketiciye veya sokak sütçüsü, tüccar, pastane ve dondurmacı gibi yerlere satıldı.
Bu tablo, yalnızca üretim miktarını değil; peynir, yoğurt, ayran, tereyağı, kaymak ve dondurma gibi ürünlerin maliyet zincirini de yakından ilgilendiriyor.
Balıkesir Neden Bu Haberin Merkezinde?
Balıkesir, süt ve süt ürünleri denildiğinde Türkiye’nin güçlü şehirleri arasında gösteriliyor. Balıkesir Valiliği’nin “Sofradaki Balıkesir” başlıklı tanıtımında, kentin yıllık ortalama 750 bin ton süt üretimiyle Türkiye’de ilk iki sıranın içinde yer aldığı ve süt ürünleri üretiminde yaklaşık 160 işletmenin faaliyet gösterdiği belirtiliyor.
Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün geçmiş verilerinde ise kent genelinde 724 bin 489 ton süt üretimi yapıldığı bilgisi yer alıyor. Daha eski bir İl Tarım verisinde de Balıkesir’de 965 bin ton süt üretimi, 116 bin ton peynir ve 6 bin ton tereyağı üretimi gerçekleştiği aktarılmıştı.
Günlük 2 Bin Tonun Üzerinde Süt Potansiyeli
Balıkesir’in süt gücü yıllardır yerel tarım ekonomisinin ana damarlarından biri olarak öne çıkıyor. 2018’de kentte düzenlenen süt farkındalığı etkinliğinde, Balıkesir’de günlük 2 bin 200 ton süt üretildiği ve ilin süt üretiminde Türkiye’de ilk 3 arasında yer aldığı ifade edilmişti.
Bu nedenle Türkiye genelindeki 4,9’luk üretim düşüşü, Balıkesir’de yalnızca çiftçiyi değil; süt toplayıcısını, mandırayı, peynir üreticisini, pastaneyi, dondurmacıyı ve tüketicinin sofrasını da doğrudan ilgilendiriyor.
Balıkesirli Üretici İçin Maliyet Baskısı Büyüyor
Süt üretimindeki düşüşün arkasında en çok konuşulan başlıklardan biri üretim maliyetleri. Yem, enerji, işçilik, veterinerlik giderleri ve nakliye maliyetleri, üreticinin günlük hesabında belirleyici oluyor.
Balıkesir’de 2025 yılında çiğ süt üreticilerine yönelik destekleme ödemeleri de bu nedenle yakından takip edildi. Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2025’te üreticilere 169 milyon 89 bin 263 lira çiğ süt üretim desteklemesi yapıldığını duyurdu.
57 Bin Esnaf Kadar, Binlerce Üreticiyi De İlgilendiriyor
Balıkesir’de süt yalnızca çiftlikte kalmıyor; şehir ekonomisinin geniş bir alanına yayılıyor. Süt toplayan kooperatifler, mandıralar, peynir imalathaneleri, kahvaltılık ürün üreticileri, dondurmacılar ve pastaneler bu zincirin parçası.
Bu nedenle çiğ süt üretimindeki her gerileme, market rafındaki süt fiyatından kahvaltılık peynir çeşitlerine, lokantadaki ayrandan pastanedeki sütlü tatlıya kadar pek çok üründe hissedilebiliyor.
Sütün Yüzde 60,9’u Tesise Gidiyor
Türkiye genelinde 2025’te üretilen çiğ sütün yüzde 60,9’unun süt toplama merkezleri ve süt işleme tesislerine satılması, sektörün sanayi ayağının ne kadar belirleyici olduğunu gösteriyor. Balıkesir gibi süt işleme kapasitesi güçlü illerde bu oran, yerel mandıra ve sanayi açısından daha da önemli hale geliyor.
Üretim azalırken tesislerin hammaddeye erişimi, fiyat oluşumu ve üretim planlaması daha kritik hale geliyor.
Sofradaki Soru: Peynir Ve Yoğurt Fiyatı Etkilenir Mi?
Çiğ süt, birçok temel gıdanın ilk halkası. Sütteki üretim kaybı; beyaz peynir, kaşar, lor, yoğurt, ayran, tereyağı ve kaymak gibi ürünlerin maliyet hesabını etkileyebiliyor. Balıkesir gibi peynir ve süt ürünleriyle güçlü bir gastronomi kimliğine sahip kentlerde bu değişim, hem üretici hem tüketici açısından daha yakından izleniyor.
Vatandaş için mesele yalnızca süt üretiminin kaç ton olduğu değil; sabah kahvaltısında peynirin, çocukların beslenmesinde sütün ve ev mutfağında yoğurdun fiyatının nasıl şekilleneceği.
Balıkesir İçin Kritik Başlık: Üretici Kalırsa Raf Rahatlar
Türkiye genelinde çiğ süt üretiminin azalması, Balıkesir’in üretim gücünü daha stratejik hale getiriyor. Kentin geniş kırsal yapısı, hayvancılık altyapısı, süt toplama ağı ve mandıra kültürü, doğru desteklerle hem üretici hem tüketici için denge unsuru olabilir.
Balıkesir’de üreticinin sahada kalması; yalnızca tarımsal üretim açısından değil, yerel istihdam, gıda arzı ve şehir ekonomisi açısından da önem taşıyor.
Ette 10,5’lik Düşüş: Balıkesir İçin Ne Demek?Ekonomi
2026 Yılı Şubat’ta Süt Toplama DüştüEkonomi
Sütte 945 Bin Ton EşiğiEkonomi