TÜİK Açıkladı: Türkiye’de 25,5 Milyon Kişi Bakım Sorumluluğu Taşıyor

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılına ilişkin “İş ve Aile Yaşamının Uyumu” araştırması, Türkiye’de çalışma hayatı ile aile sorumlulukları arasındaki dengeyi ortaya koydu. Araştırmaya göre, 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin yüzde 43,1’i bakım sorumluluğu taşıyor.

Kadınlarda Bakım Sorumluluğu Daha Yüksek

Araştırma sonuçlarına göre bakım sorumluluğu olanların oranı erkeklerde yüzde 40,6, kadınlarda ise yüzde 45,6 olarak kayıtlara geçti. Veriler, aile içi bakım yükünün kadınlar üzerinde daha yoğun hissedildiğini gösterdi.

Erkeklerde İşgücüne Katılım Yüzde 86’ya Çıktı

Bakım sorumluluğu bulunan erkeklerde işgücüne katılma oranı yüzde 86,0 seviyesine ulaştı. Bakım sorumluluğu olmayan erkeklerde bu oran yüzde 70,0 oldu.

Kadınlarda ise tablo tersine döndü. Bakım sorumluluğu olan kadınların işgücüne katılım oranı yüzde 37,8 olurken, bakım sorumluluğu olmayan kadınlarda bu oran yüzde 41,7 olarak gerçekleşti. Bu veri, bakım yükünün kadınların çalışma hayatına katılımında daha sınırlayıcı bir etki oluşturduğunu gösterdi.

İstihdamdakilerin Yüzde 39’u Çocuk Bakımı Üstleniyor

2025 verilerine göre istihdamda olan 18-74 yaş grubundaki kişilerin yüzde 39,0’ı yalnızca çocuk bakım sorumluluğu taşıyor. Sadece torun bakım sorumluluğu olanların oranı yüzde 2,3, sadece yetişkin bakım sorumluluğu olanların oranı da yüzde 2,3 oldu.

Çocuk ve yetişkin bakımı ya da torun ve yetişkin bakımını birlikte yürütenlerin oranı ise yüzde 2,1 olarak hesaplandı.

Anneler dikkat! Doğum İzni İçin Süre BaşladıGündem

Çocuk Bakımında Profesyonel Destek Kullanımı Düşük

İstihdamda olup 15 yaş altında çocuk bakım sorumluluğu bulunan kişilerin yalnızca yüzde 14,0’ı kurumsal bakım merkezi kullandı. Evde ücretli bakım hizmetinden yararlananların oranı yüzde 1,6, hem kurumsal bakım hem evde ücretli bakım kullananların oranı ise yüzde 1,4 oldu.

Bu gruptaki kişilerin yüzde 83,0’ı herhangi bir profesyonel bakım hizmeti kullanmadı. Bu veri, çocuk bakımının büyük ölçüde aile içinde çözüldüğünü ortaya koydu.

Yetişkin Bakımında Da Aile Desteği Öne Çıkıyor

İstihdamda olup yetişkin bakım sorumluluğu olanların yüzde 17,0’ı evde ücretli bakım hizmeti aldı. Kurumsal bakım merkezi kullananların oranı ise yüzde 3,6 oldu.

Yetişkin bakım sorumluluğu taşıyan istihdamdakilerin yüzde 79,3’ü bakım hizmeti kullanmadığını bildirdi. Profesyonel bakım hizmetine başvurmayanların yüzde 72,6’sı ise böyle bir hizmete ihtiyaç duymadığını belirtti.

Kadınlar Erkeklerden 5,2 Yıl Daha Uzun YaşıyorGündem

Maliyet, Bakım Hizmetinde En Büyük Engel

Çocuk bakım hizmeti kullanmayan istihdamdakilerin yüzde 50,8’i, bakımı kendisi ya da eşiyle birlikte yürüttüğünü ifade etti. Bu kişilerin yüzde 19,7’si çocukların kendilerine bakabildiğini, yüzde 17,6’sı ise profesyonel bakım hizmetinin maliyetinin yüksek olduğunu belirtti.

Yetişkin bakım hizmeti kullanmayanlarda da maliyet önemli bir gerekçe oldu. Bu gruptakilerin yüzde 17,9’u profesyonel bakım hizmetinin pahalı olduğunu, yüzde 5,3’ü ise ulaşılabilir mesafede bakım hizmeti ya da boş kontenjan bulunmadığını bildirdi.

En Büyük Zorluk Uzun Çalışma Saatleri

Araştırmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de iş ile bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken yaşanan zorluklar oldu. İstihdamda olup bakım sorumluluğu taşıyanların yüzde 70,1’i herhangi bir zorluk yaşamadığını belirtti.

Ancak zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişi içinde en büyük neden uzun çalışma saatleri oldu. Zorluk yaşayanların yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini, yüzde 26,9’u zahmetli ya da yorucu işi, yüzde 8,9’u ise ev ile iş arasındaki ulaşım süresinin uzunluğunu gerekçe gösterdi.

Uzun çalışma saatleri nedeniyle sorun yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3, kadınların oranı ise yüzde 36,4 olarak kaydedildi.