Balıkesir'de Kayışlı Usturadan Jiletli Döneme Uzanan Değişim

Balıkesir’de yaklaşık 30 yıldır berberlik yapan Faruk Günü, meslekte yaşanan büyük dönüşümü GazeteMerhaba.com’a anlattı. Kayışlı usturadan jiletli usturaya, sobadan klimaya, el makinesinden elektrikli sistemlere uzanan değişim; sadece tıraş biçimlerini değil, çıraklık kültürünü ve esnaf düzenini de etkiledi.

Faruk Günü, mesleğe 1995 yılında başladığını ve yaklaşık 30 yıldır berberlik yaptığını söyledi. Günü, geçmişte tıraşların çok daha sade olduğunu, saç ve sakal kesiminin çoğunlukla el emeğine dayalı yöntemlerle yapıldığını anlattı. Ona göre bugün ise teknolojiyle birlikte hem hizmet çeşitlendi hem de müşteri beklentileri değişti.

Eskiden sıfır makinelerin yaygın olmadığını belirten Günü, o yıllarda daha çok el makineleriyle tıraş yapıldığını, günümüzde ise elektrikli makinelerin öne çıktığını ifade etti. Geçmişte daha klasik kesimlerin tercih edildiğini söyleyen usta berber, bugünün gençlerinin ise katlı, geçişli ve daha modern modeller istediğini dile getirdi.

Gençlerin Tercihi Değişti, Ustura Geri Planda Kaldı

Günü’ne göre önceki yıllarda erkekler daha çok sinek kaydı tıraş olurken, bugün birçok genç usturadan uzak duruyor. Hatta usturanın çoğu zaman yalnızca özel durumlarda tercih edildiğini belirten Günü, özellikle askerlik öncesi gibi zamanlarda bu talebin arttığını söyledi. Bu değişim, berberlikte geleneksel uygulamaların zamanla ikinci planda kalmaya başladığını da gösteriyor.

Bir dönem kullanılan kayışlı usturaların kendisinden önceki kuşağa ait olduğunu söyleyen Günü, kendi dönemlerinde ise jiletli usturaların yaygın olduğunu anlattı. Sabunlu tıraş geleneğinin sürdüğünü ancak uygulama biçimlerinin ve müşteri alışkanlıklarının ciddi biçimde değiştiğini vurguladı.

Berber Dükkânlarında Soba Gitti, Klima Geldi

Meslekte yalnızca tıraş tekniklerinin değil, çalışma ortamlarının da büyük ölçüde değiştiğini anlatan Faruk Günü, geçmişte dükkânların sobayla ısıtıldığını, sıcak suyun ise soba üstünde ya da tüple ısıtıldığını söyledi. Bugün ise hem ısınma hem de sıcak su hazırlığında çok daha pratik yöntemlerin kullanıldığını belirtti. Kalorifer, klima ve kettle gibi araçların iş kalitesini artırdığını kaydetti.

Bu değişimin vatandaş açısından da önemli olduğuna işaret eden dönüşüm, berber hizmetlerinde hem konforu hem de hızlı hizmet anlayışını öne çıkardı. Özellikle yaz aylarında klima gibi imkânların müşteri memnuniyetini doğrudan etkilediği görülüyor.

Usta-Çırak İlişkisi de Eski Sertliğinde Değil

Günü, geçmişte ustaların çok daha disiplinli ve sert olduğunu, dükkân düzenine büyük önem verildiğini ifade etti. Sabah erken saatte dükkân açmanın zorunlu olduğu o dönemlerde, geç kalmanın ya da düzensizliğin kolay kolay tolere edilmediğini anlattı. Bugün ise çalışma düzeninin daha esnek hale geldiğini, çıraklık kültüründe de belirgin bir değişim yaşandığını söyledi.

Eski berberlik anlayışında sabah 7.30’da açılan dükkânların, akşam geç saatlere kadar hizmet verdiğini aktaran Günü, geçmişte iş disipliniyle birlikte günlük düzenin de çok daha katı olduğunu belirtti. Günümüzde ise açılış-kapanış saatlerinden izin düzenine kadar birçok konuda daha esnek bir yapı bulunduğunu kaydetti.

Berberlikte Sadece Makas Değil, Hizmet Anlayışı da Değişti

Faruk Günü, eski yıllarda berberde çoğunlukla saç, sakal ve yıkama hizmeti verildiğini; bugün ise boya, maske, ağda ve farklı bakım uygulamalarının da talep gördüğünü söyledi. Ona göre teknoloji kadar müşteri beklentilerindeki değişim de mesleği dönüştürdü.

Bu tablo, berberliğin yalnızca saç kesimi yapılan bir iş olmaktan çıkıp daha geniş kapsamlı bir kişisel bakım alanına dönüştüğünü ortaya koyuyor. Özellikle genç müşterilerin yeni tarzlar ve hızlı çözümler istemesi, sektördeki dönüşümü hızlandırıyor.

Balıkesir’de Bir Mesleğin Hafızası

GazeteMerhaba.com’a konuşan Faruk Günü’nün anlattıkları, Balıkesir’de berberlik mesleğinin yıllar içindeki değişimini gözler önüne seriyor. Kayışlı usturadan jiletliye, sobadan klimaya, sert usta düzeninden daha esnek çalışma modeline uzanan bu dönüşüm; hem esnaf kültürünün hem de günlük yaşam alışkanlıklarının nasıl değiştiğini gösteriyor.

Kaynak: Muhabir Nursima Akyürek
tıraş esnaf berber