Bayraktar: Üretici–Market Fiyat Makası 2025’te Açıldı

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 2025 yılı ve Aralık ayına ilişkin üretici–market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi. Bayraktar, fiyat makasının ciddi boyutlara ulaştığını vurguladı.

Bayraktar: Üretici–Market Fiyat Makası 2025’te Açıldı
Bayraktar: Üretici–Market Fiyat Makası 2025’te Açıldı

“Veriler Masa Başında Değil, Sahada Toplanıyor”

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, TZOB tarafından yaklaşık 20 yıldır yürütülen aylık üretici ve market fiyat çalışmasının sahadan ve belgeli verilerle hazırlandığını belirtti. Türkiye genelinde beş bölgeden alınan verilerle fiyat hareketlerinin yakından takip edildiğini ifade etti.

Bayraktar, çalışmanın amacının üreticinin emeğinin karşılığını alıp almadığını ortaya koymak, tüketicinin neden yüksek fiyatlarla karşılaştığını açıklamak ve spekülatif fiyat hareketlerine karşı kamuoyunu bilgilendirmek olduğunu söyledi.

2025’te Market Fiyatları Daha Hızlı Arttı

2025 yılı genelinde markette takip edilen 41 ürünün 28’inde fiyat artışı, 13’ünde ise fiyat düşüşü yaşandı. Market fiyatlarında en fazla artış yüzde 133,4 ile limonda görülürken, limonu yüzde 110,4 ile elma, yüzde 106,6 ile fındık ve yüzde 100,8 ile Antep fıstığı izledi.

Market fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 40,6 ile beyaz lahana oldu. Beyaz lahanayı marul, karnabahar ve kuru soğan takip etti.

Üreticide Limon Zirvede, Sivri Biber Dipte

Üretici tarafında ise 2025 yılında takip edilen 33 ürünün 16’sında fiyat artışı, 15’inde düşüş yaşanırken 2 üründe değişim olmadı. Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 343,4 ile limon oldu. Limonu Antep fıstığı, kuru kayısı ve fındık izledi.

Üreticide en fazla fiyat düşüşü ise yüzde 58,8 ile sivri biberde görüldü. Sivri biberi karnabahar, marul ve kuru soğan takip etti.

Aralık Ayında Fiyat Makası Rekor Seviyede

Aralık ayında üretici–market fiyat farkının en fazla olduğu ürün yüzde 324,1 ile havuç oldu. Havuç, üreticide 8 liradan markette 33 lira 93 kuruşa satıldı. Mandalina, kabak ve yeşil soğan da fiyat farkının en fazla olduğu ürünler arasında yer aldı.

Aralık ayında fiyatı en fazla artan ürün markette kabak, üreticide ise mandalina olurken; fiyatı en fazla düşen ürün markette ayçiçek yağı, üreticide beyaz lahana oldu.

Bayraktar: Üretici–Market Fiyat Makası 2025’te Açıldı
TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar

Market ve Üretici Fiyatlarında Aylık Görünüm

Aralık ayında markette 41 ürünün 30’unda fiyat artışı yaşanırken, 11 üründe fiyat düşüşü görüldü. En yüksek artış kabakta, en yüksek düşüş ayçiçek yağında gerçekleşti.

Üreticide ise 33 ürünün 11’inde fiyat artışı, 15’inde fiyat düşüşü kaydedildi. Üreticide fiyatı en fazla düşen ürün beyaz lahana, en fazla artan ürün ise mandalina oldu.

Girdi Maliyetleri Üreticiyi Zorlamaya Devam Ediyor

Aralık ayında gübre, yem, tarım ilacı ve enerji kalemlerinde dikkat çekici artışlar yaşandı. Son bir yılda ÜRE gübresi yüzde 50,9, kompoze gübre yüzde 46,3, DAP gübresi yüzde 41,1 oranında arttı. Süt ve besi yemlerinde yıllık artış yüzde 30 seviyelerine yaklaştı.

Tarım ilacı fiyatları yıllık yüzde 27,1 artarken, elektrik fiyatları yüzde 12,8 yükseldi. Mazot fiyatları aylık düşüş gösterse de yıllık bazda yüzde 21,9 artış kaydetti.

“Sorun Makasın Kendisi Değil, Nedenleridir”

Bayraktar, üretici–market fiyat farkının zincirin tüm aşamalarından kaynaklandığını belirterek rekolte, nakliye, depolama, ambalaj, işçilik ve aracı kârlarının fiyatları doğrudan etkilediğini söyledi. Amaçlarının bu farkın nedenlerini ortaya koymak ve aşırı açıldığı dönemlerde ilgili kurumları harekete geçirmek olduğunu vurguladı.

Kaynak: Haber Merkezi
ekonomi üretici maliyet