15 Yıldır Aynı Tezgâh, Aynı Kazanç
Balıkesir pazarlarında kendi ürettiği yeşilliği satan Ramazan Açıkgöz, 15 yıldır fiyatların neredeyse yerinde saydığını, artan maliyetler ve su krizi nedeniyle üreticiliğin sürdürülemez hale geldiğini söylüyor. Gençler tarlaya gelmiyor, üretici tükeniyor.
15 Yıllık Üretici: “Yarı Aç Yarı Tok Yaşıyoruz”
Balıkesir’de 15 yıldır pazarda marul, maydanoz, roka ve pazı satan Ramazan Açıkgöz, üretici olarak ayakta kalmanın her geçen gün zorlaştığını anlatıyor. Kendi ürettikleri ürünü yine kendilerinin sattığını belirten Açıkgöz, fiyatların yıllardır değişmediğine dikkat çekiyor:
“15 senedir fiyatlar aşağı yukarı 1 TL oynuyor. Yarı aç yarı tok yaşıyoruz. Böyle giderse bu işi bırakacağız.”
Gençler Tarlaya Gelmiyor
Açıkgöz’e göre tarımın geleceğini tehdit eden en büyük sorunlardan biri, gençlerin üretimden kopması:
“Bizden sonraki gençler bu işi yapmıyor. Çocuklar tarlaya bile gelmiyor.”
Bu gidişatın birkaç yıl içinde ciddi bir üretim krizine yol açacağını söyleyen Açıkgöz, tehlikenin henüz yeterince fark edilmediğini vurguluyor.
Organik Üretim Mecburiyetten Yapılıyor
Köylü oldukları için hayvan gübresi kullandıklarını belirten Açıkgöz, pahalı kimyasal gübreleri alamadıklarını söylüyor. Ancak bu durumun aynı zamanda ürün kalitesini de artırdığını ifade ediyor:
“Yeşil taze olunca kendini belli eder. Canlıdır, rengi parlar. Dünden kalmış ürün zaten buruşur.”
Halden gelen ürünlerle doğal üretim arasındaki farkın tezgahta açıkça görüldüğünü dile getiriyor.
Su Krizi Kapıda: “150 Metrede Bile Su Yok”
Üreticinin karşı karşıya olduğu bir diğer büyük sorun ise su. Açıkgöz, yeraltı sularının hızla tükendiğini söylüyor:
“Kuyular 100–150 metreye indi. Orada bile artık su yok. Kimse farkında değil ama bu birkaç senede patlar.”
Hal Ürünüyle Doğal Ürün Aynı Fiyata Satılıyor
Açıkgöz’e göre sistem, doğal üretim yapan üreticiyi cezalandırıyor:
“Halden alınan ürünle organik yetiştirilen ürün aynı fiyata satılıyor. Adam daha çok kazanmak için gübreyi basıyor, dolaba koyuyor. Bakıyorsun ürün çürümüş.”
Ucuz gübre ve yoğun üretimin hem toprağa hem ürüne zarar verdiğini söylüyor.
Rakamlar Gerçeği Gösteriyor
Üreticinin maliyet tablosu ise çarpıcı:
•Mazot: 55 TL
•Bir poşet: 80 TL
•Pazara gel-git: 500 TL
•Günlük toplam gider: 2000 TL’ye yakın
“Para kazanıyorsun gibi görünüyor ama dağıtıyorsun. Elde bir şey kalmıyor.”
Tezgahtaki Fiyatlar Üreticiyi Kurtarmıyor
Pazardaki güncel fiyatlar ise şöyle:
•Marul: 20 TL
•Maydanoz: 15 TL
•Roka: 15 TL
Açıkgöz, marul fidesinin bile 3–5 TL olduğunu hatırlatarak soruyor:
“Bunu ekeceksin, büyüteceksin, sulayacaksın, pazara getireceksin. Sera maliyeti ne olacak?”
“Bu Şartlarda Üretici Nasıl Dayansın?”
Ramazan Açıkgöz’ün anlattıkları, Balıkesir’de ve Türkiye genelinde küçük üreticinin yaşadığı çıkmazı net biçimde ortaya koyuyor. Artan maliyetler, su krizi ve gençlerin tarımdan uzaklaşması devam ederse, pazarlarda kendi üreten çiftçiyi görmek her geçen yıl daha da zorlaşacak.
