Balıkesir Pazarında 34 Yıllık Değişim
Balıkesir’de yıllardır pazar tezgâhı açan Şerif Öner, değişen alışveriş alışkanlıklarını anlattı. Tespih, kolye ve yüzük satılan tezgâhlarda hareket var gibi görünse de vatandaş artık daha seçici, daha temkinli ve daha hesaplı alışveriş yapıyor.
Balıkesir’de pazar tezgâhları, kentin günlük hayatını en çıplak haliyle gösteren yerlerin başında geliyor. Tezgâha yaklaşan vatandaşın sorduğu fiyat, eline aldığı ürünü geri bırakması, uzun uzun düşünmesi ya da küçük bir alışverişle yetinmesi; şehirdeki ekonomik havayı da ortaya koyuyor.
1991 yılından bu yana Balıkesir’de pazarcılık yapan Şerif Öner, yıllar içinde hem alışveriş alışkanlıklarının hem de insanların pazara bakışının değiştiğini söyledi. Öner’e göre bugün pazarda asıl değişen şey yalnızca fiyatlar değil; vatandaşın alışveriş yaparken hissettiği rahatlık da azaldı.
Tezgâhta Ürün Var, Alıcı Daha Temkinli
Takı, tespih, kolye ve yüzük gibi ürünlerin yer aldığı tezgâhlarda ilgi devam ediyor. Ancak bu ilgi, her zaman satışa dönüşmüyor. Vatandaşın ürüne baktığını, fiyat sorduğunu fakat çoğu zaman karar vermekte zorlandığını belirten Öner, alışverişin artık daha dikkatli yapıldığını ifade etti.
Öner, pazarda hareketlilik olsa da bunun eski yıllardaki bereketli satışlarla karşılaştırılamayacağını söyledi.
Kadın Girişimcinin Balıkesir’de 40’lı Satış TekniğiÖzel Haberler“Eskiden 3 Kat Satış Olurdu, Şimdi Eser Yok”
Şerif Öner, geçmiş yıllarda özel günlerde ve yoğun dönemlerde tezgâhların çok daha hızlı çalıştığını belirterek, “Eskiden satışlar 3 kat oluyordu. Şimdi o satışlardan eser yok” dedi.
Öner’e göre pazarda en dikkat çeken değişim, küçük hediyelik ve aksesuar ürünlerinin artık kolay alınan ürünler olmaktan çıkması. Bir dönem basit bir takı ya da tespih, vatandaş için küçük ve ulaşılabilir bir alışverişken bugün aynı ürünler birçok kişi için düşünülerek alınan harcamalara dönüştü.
“Takı Eskiden Basitti, Şimdi Lüks Oldu”
Pazarcı Şerif Öner, vatandaşın artık zorunlu ihtiyaçlara öncelik verdiğini belirterek, “Takı eskiden basitti, herkes alıyordu. Şimdi mecbur kalmadıkça kimse almıyor. Takı artık lüks oldu” sözleriyle değişimi anlattı.
Bu sözler, pazardaki küçük ürünlerin bile ekonomik koşullar karşısında nasıl farklı bir anlam kazandığını gösteriyor. Eskiden günlük alışverişin içine kolayca eklenen aksesuarlar, bugün birçok vatandaş için “olmasa da olur” kalemine dönüşmüş durumda.
Erkeklerin Tercihi Tespih, Kolye Ve Yüzük
Şerif Öner’e göre erkek müşteriler daha çok tespih, kolye ve yüzük gibi ürünlere ilgi gösteriyor. Ancak erkeklerin takı alışverişi kadınlara göre daha sınırlı kalıyor.
Öner, erkeklerin alışveriş oranının yaklaşık yüzde 25 seviyesinde olduğunu belirterek, takı kültürünün kadınlarda daha güçlü olduğunu söyledi. Kadınların ürünlere daha fazla ilgi gösterdiğini, erkeklerin ise genellikle belirli ürünlere yöneldiğini ifade etti.
“Millette Para Olmayınca Hediye De Azaldı”
Pazardaki değişimin bir başka yönü de hediye kültüründe görülüyor. Öner’e göre vatandaş artık başkasına hediye almak yerine daha çok kendisi için küçük bir ürün alıyor.
“Millette para olmadığı için hediye almıyorlar. Ancak kendilerine takmak için alıyorlar” diyen Öner, bu durumun özellikle takı ve aksesuar tezgâhlarında net biçimde hissedildiğini söyledi.
Balıkesir’de 1 Saatte Yapıyor, Pazarda SatıyorEkonomiEsnafın Hesabı Da Değişti
Vatandaş kadar esnafın da hesabı zorlaştı. Şerif Öner, artan maliyetler nedeniyle ürün yenilemenin eskisi kadar kolay olmadığını söyledi.
“Her şey pahalı, mazot pahalı. Bugün sattığın fiyata mal alamıyorsun” diyen Öner, esnafın artık yalnızca günlük satışa değil, ertesi gün aynı ürünü yerine koyup koyamayacağına da baktığını belirtti.
Bu durum, pazarcının kâr hesabını da daha kırılgan hale getiriyor. Satış olsa bile yerine yeni mal koymak, nakliye ve giderler nedeniyle daha zor hale geliyor.
Balıkesir Pazarında Fiyat Sormak Arttı
Pazarda en sık görülen davranışlardan biri artık fiyat sormak ve düşünmek. Vatandaş ürünü beğense bile alım kararını hemen vermiyor. Bazı ürünlerde pazarlık artarken, bazı vatandaşlar ise birkaç tezgâh gezmeden alışveriş yapmıyor.
Bu tablo, Balıkesir’de pazar alışverişinin artık daha bilinçli ve bütçe odaklı ilerlediğini gösteriyor.
Eski Pazar Alışkanlığı Değişti
Şerif Öner’e göre geçmişte pazar yalnızca alışveriş yeri değil, aynı zamanda sosyal bir buluşma alanıydı. İnsanlar birbirini görür, sohbet eder, alışverişini daha rahat yapardı. Bugün ise pazar kalabalık görünse bile harcama davranışı daha sınırlı.
Öner, “Eskiden neşe vardı, şenlik vardı, saygı vardı” diyerek sosyal hayattaki değişime de dikkat çekti.
Küçük Tezgâhta Büyük Ekonomi Görünüyor
Balıkesir’de bir takı tezgâhında yaşanan bu tablo, aslında daha geniş bir ekonomik değişimin küçük bir yansıması. Vatandaşın alım gücü, esnafın maliyeti, ürün fiyatları ve değişen alışveriş alışkanlıkları aynı noktada birleşiyor.
Şerif Öner’in sözleri, pazarın sadece fiyatlarla değil, şehir insanının ruh haliyle de değiştiğini gösteriyor.
Balıkesir’de Takı Modasında Yeni DalgaMagazin
