Balıkesir’de bir zamanlar onlarca ustanın çalıştığı deri atölyeleri bugün yok olma noktasında. 1993’ten bu yana deriyle yaşayan Serdar Tarhanacı, kaybolan bir zanaatin hikâyesini anlattı.
Balıkesir’de Kaybolan Deri Zanaati: 1993’ten Bugüne Usta Serdar Tarhanacı Anlatıyor
Balıkesir’de dericiliğin sessiz tanığı
Balıkesir, tarım ve hayvancılıkla şekillenen yapısı sayesinde Anadolu’da dericiliğin erken geliştiği kentlerden biri oldu. Ancak bugün bu köklü zanaat, birkaç ustanın omuzlarında ayakta kalmaya çalışıyor. Bu ustalardan biri de Serdar Tarhanacı.
Balıkesir’de Kaybolan Deri Zanaati: 1993’ten Bugüne Usta Serdar Tarhanacı Anlatıyor
“Bu mesleği seçmedim, hayat beni buraya getirdi”
Tarhanacı’nın deriyle tanışması bilinçli bir kariyer planı değil, hayatın dayattığı bir yol ayrımıyla başlıyor. İlkokuldan sonra aldığı kararla dericiliğe adım atan Tarhanacı, 1993’ten bu yana üretimin içinde.
“Bu işi ben seçmedim. Hayat beni deriye getirdi.”
O günden bu yana deri, onun hem geçim kaynağı hem de yaşam biçimi oldu.
Tarhanacı, üretiminde özellikle deri yelek ve montlara ağırlık veriyor. Fazla model karmaşasından kaçındığını belirterek, işin özünün kalıp ve kalite olduğunu vurguluyor.
“Kalıp güzelse, ürün de güzel durur. Kalite kalıptan başlar.”
Cüzdan gibi küçük ürünler de üretiyor ancak esas uzmanlık alanı giyim.
Kalite açısından en çok tercih edilen deri türü kuzu derisi. İnce, hafif ve zarif olması nedeniyle kullanıcıyı yormuyor. Dana derisi ise daha kalın ve uzun ömürlü olmasına rağmen ağırlığı nedeniyle daha az tercih ediliyor.
Deri ürünün ömrü bakımda gizli
Tarhanacı’ya göre hakiki deri doğru bakımla yıllarca kullanılabiliyor. Beyazlama ve yıpranma durumlarında yapılan boya ve kimyasal temizlik işlemleriyle ürünler yeniden hayata dönebiliyor.
Altın yıllar: 1995–2000
Balıkesir’de deri sektörünün en parlak dönemi 1995–2000 yılları arası oldu. O yıllarda:
Atölyelerde 20–25 kişi çalışıyordu
Deri mont ve yelek yaygındı
Şehir dışından yoğun talep vardı
2000’lerden sonra ise hazır giyim ve suni deri sektörünün yükselişiyle büyük bir kırılma yaşandı.
Gençler neden deriden uzak?
Tarhanacı’ya göre gençler zincir mağazalara yöneliyor. Daha ucuz, imitasyon ürünler tercih ediliyor. Bugün hakiki deri müşterisinin büyük kısmını orta yaş ve üzeri tüketiciler oluşturuyor.
Güncel fiyatlar (2026)
Hakiki deri ürünlerde fiyat aralıkları şöyle:
Deri cüzdan: 275 – 2.000 TL
Deri yelek: 1.500 – 3.250 TL
Deri mont: 6.000 – 20.000 TL
Bu rakamlar, suni ürünlerle aradaki farkı da ortaya koyuyor.
“Bir zamanlar 25 kişiydik, şimdi iki kaldık”
Tarhanacı’nın en acı tespiti istihdamdaki büyük düşüş. Döviz artışı, maliyetler ve talep kaybı, sektörü adım adım küçülttü.
Gönen: Dericiliğin kalbi
Balıkesir’de Kaybolan Deri Zanaati: 1993’ten Bugüne Usta Serdar Tarhanacı Anlatıyor
Balıkesir’de dericiliğin sanayi kimliği kazandığı yer ise Gönen oldu. Bir dönem 40’ın üzerinde tabakhanenin faaliyet gösterdiği Gönen, 1990’larda kurulan Deri İhtisas OSB ile sektörün merkezi haline geldi. Bugün ise üretim yapan firma sayısı oldukça sınırlı.
Kaybolan bir zanaatin son temsilcileri
Balıkesir’de dericilik artık sadece bir meslek değil, kaybolmaya yüz tutmuş bir kültür. Ayakta kalan ustalar yalnızca ürün değil, bir mesleğin hafızasını yaşatıyor.
“Deri pahalıdır ama uzun ömürlüdür. Asıl değer, yıllarca giyilmesindedir.”
Bu sessiz gerileme, Balıkesir’in hem ekonomik hem de kültürel hafızası için önemli bir uyarı niteliği taşıyor.