1980’lerde Fayton, 2020’lerde Taksi: Balıkesir’in Ulaşım Hikâyesi
1980’li yıllara kadar Balıkesir sokaklarında faytonlar taksi gibi kullanılırken, bugün neden tamamen ortadan kayboldular? Anafartalar Caddesi ve Ali Hikmet Paşa Meydanı’nda bekleyen faytonlar, çocukların arkalarına tutunarak yaptığı küçük yolculuklar ve sünnet gezileriyle hatırlanan o günler nasıl sona erdi?
Balıkesir’de bugün trafikte otomobiller, minibüsler ve taksiler öne çıkarken, geçmişte şehrin sokaklarında faytonların sesi yankılanırdı. Özellikle 1980’li yıllara kadar faytonlar Balıkesir’de adeta taksi gibi kullanılan önemli bir ulaşım aracıydı. Zamanla artan araç sayısı ve değişen şehir hayatı, bu nostaljik ulaşım aracını şehir hayatından tamamen uzaklaştırdı.
Anafartalar Caddesi, şadırvanın eski ve yeni hali
Günümüzde Faytonlu ve otomobilli hali nasıl?
Aşağıdaki görselimizde
Anafartalar Caddesi Faytonların Merkeziydi
Geçmişte Balıkesir’de faytonlar en çok Anafartalar Caddesi çevresinde görülürdü. Şehir merkezinde yolculuk yapmak isteyen vatandaşlar, bugün taksi çağırır gibi faytonlara binerek şehir içinde ulaşım sağlardı.
Faytonların en sık beklediği noktalardan biri ise Ali Hikmet Paşa Meydanı idi. Meydan, o dönemlerde hem ticari hareketliliğin hem de ulaşımın kalbi sayılıyordu.
Balıkesir'in Bu Evinde Bir Zamanlar Hayat Vardı, Şimdi Tehlike VarÖzel HaberlerAmerikan Taksiler Şehre Gelmeye Başladı
Zamanla şehirde otomobil sayısı artmaya başladı. Faytonların yanında bu kez Amerikan yapımı Chevrolet marka araçlardan oluşan taksiler görülmeye başlandı.
Bu taksiler genellikle Ziraat Bankası önünde beklerdi. Böylece Balıkesir’de ulaşım, yavaş yavaş atlı faytonlardan motorlu taksilere doğru dönüşmeye başladı.
Balıkesir'de Köy Yaşamı Nostalji YaşatıyorİlçelerÇocukların Fayton Arkasındaki Macerası
Faytonlar yalnızca bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda Balıkesir’de büyüyen çocukların unutulmaz anılarının da bir parçasıydı.
O dönemlerde küçük çocuklar, yoldan geçen faytonların arkasındaki demir çubuğa tutunarak kısa yolculuklar yapardı. Ancak bu küçük maceralar çoğu zaman diğer çocukların bağırmasıyla son bulurdu.
Bir çocuk bunu gördüğünde yüksek sesle “Arkaya kimçaaak!” diye bağırır, faytoncuyu uyarırdı. Durumu fark eden faytoncu ise uzun kamçısını arkaya doğru sallayarak çocukları indirmeye çalışırdı. Bu sahneler, o yılların şehir yaşamının renkli anlarından biri olarak hafızalarda kaldı.
Sünnet Düğünlerinin Vazgeçilmeziydi
Faytonlar sadece ulaşım için değil, özel günlerin de vazgeçilmez bir parçasıydı.
Özellikle sünnet düğünlerinde süslenen faytonlar, akraba ve arkadaşlarla birlikte yapılan şehir turlarının başrolünde yer alırdı. Davul, zurna ve türküler eşliğinde yapılan sünnet gezmeleri, Balıkesir sokaklarında renkli görüntüler oluştururdu.
Balıkesir’de Nostalji Dolu Bir Lezzet DurağıÖzel HaberlerGünümüzde Faytonlar Tarihe Karıştı
2000’li yıllardan sonra Balıkesir’de faytonlar büyük ölçüde ortadan kalktı. Her ne kadar bazı turistik bölgelerde zaman zaman görülse de şehir içinde ulaşım aracı olarak artık kullanılmıyor.
Bugün Balıkesir’de faytonların yerini tamamen taksiler ve modern ulaşım araçları aldı. Ancak geçmişte Anafartalar Caddesi’nde yankılanan nal sesleri, Balıkesir’in şehir hafızasında nostaljik bir hatıra olarak yaşamaya devam ediyor.
Eski fotoğraflar için Orhan Akçakoca arşivi ve Yusuf Özden koleksiyonundan faydalanılmıştır.
