Balıkesir Merhaba Gazetesi

Tabiatın Temel Kanunlarından Biri: İktisat

Tabiatın Temel Kanunlarından Biri: İktisat
Prof. Dr. Fatih Satıl
Prof. Dr. Fatih Satıl( fsatil@gmail.com )
28 Eylül 2020 - 8:53

Tabiatın nizam ve intizamla devamına dikkat ettiğimizde, en küçük varlıktan en büyük cisimlere kadar her şeyin iktisat kanununa uygun yaratıldığını ve bu kanun gereğince de bütün varlıkların maksada uygun ve sayısız hikmetlerle donatılmış olduğunu görürüz.

Tabiatta geri devir mekanizması (madde döngüsü) çalışmaktadır. Bu mekanizma sayesinde geride en küçük bir artık, kir, pislik ve çöp kalmamaktadır. Hiçbir şeyde israf olmadığı gibi, hiçbir şeyde ölçüsüzlük de yoktur. Yani, tabiatı çevre kirliliğinden korumak amacıyla bütün tedbirler alınmıştır. Canlı, cansız her varlığın bu sistem içinde vazifesi vardır.

Yeryüzüne dikkatle baktığımızda, canlılar dünyasında da iktisat prensiplerine mükemmel bir uyumun olduğunu görürüz. Evrendeki her şeyde en hafif, en kısa yol, en kolay tarz ve en faydalı şekil tercih edilmiştir. Örneğin arılar bu sitem içinde peteklerini altıgen yaparak en az malzeme ile en geniş mekân elde etme becerisini göstermektedirler. Arılar gibi daha nice canlı türü aynı şekilde iktisat prensibine uygun hareket etmektedir.

Tüm kâinatta olduğu gibi bitkiler de ihtiyacı olan besinleri topraktan alırken iktisat kanununa riayet ederler. Bu durum bitki bilimcileri tarafından da keşfedilmiş ve “minimum yasası” olarak literatüre kazandırılmıştır. Yani, bitkinin sağlıklı yetişmesi için, gelişmeyi sağlayan faktörlerin ne israf edilmesi ne de cimrice kullanılması gerekir. Minimum yasasına göre bitkinin gelişimi topraktaki en az olan besin elementine bağlıdır. O az olan element sağlanmadığı takdirde bitki diğer elementleri de topraktan alamaz. Böylece, bitki gelişiminde kullanılan minerallerin israfı önlenmiş olur.

Sonuç olarak diyebiliriz ki, yeryüzünde herşey iktisat ve israfsızlık üzerine dönüyor. Aksi halde dünyamızın sınırlı kaynakları bu kadar canlıya milyonlarca yıl değil, bir yıl bile yetmezdi. İnsana düşen de gerek kendi bedeninde gerekse çevresinde bu esasları ihmal ederek intizamı bozmak değil, bu nizama ayak uydurmaktır.

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.