Balıkesir’in Hafızası Zamanın İzleri…

Balıkesir’de eski fotoğraflara bakınca insan ister istemez duruyor.
“Burası neresi?” diye başlıyorsunuz, sonra bir bakıyorsunuz konu çocukluğa, eski dükkânlara, kaybolan sokaklara, değişen binalara kadar gidiyor.

Şehrin hafızası dediğimiz şey de biraz böyle aslında. Bir kare fotoğraf, yıllar öncesinden çıkıp geliyor ve bugünün Balıkesir’ine sessizce bir selam veriyor sanki.

Balıkesir’in fotoğrafçılarından son dönemde Yusuf Hocaoğlu’nun sosyal medya paylaşımlarında sık sık karşımıza çıkan eski Balıkesir fotoğrafları da dikkatimi çekti. Bir zamanların caddelerini, meydanlarını, spor heyecanını, kışlalarını ve günlük hayatını yeniden hatırlattı. Eski Belediye Başkan Yardımcılığı döneminde de kentin tarihine ilgisiyle bilinen Hocaoğlu, bugün bu paylaşımlarla adeta Balıkesir’in unutulmaya yüz tutan izlerini yeniden görünür kılıyor.

Hamidiye’den Anafartalar’a Değişen Bir Cadde

Bugün Anafartalar Caddesi dediğimiz yer, Osmanlı döneminde Hamidiye Caddesi adıyla biliniyordu. Şimdi çoğumuzun hızlı adımlarla geçtiği, alışverişe, işe, randevuya yetiştiği bu cadde; eski fotoğraflarda bambaşka bir ruhla karşımıza çıkıyor.

Tabelalar farklı, dükkânlar farklı, kıyafetler farklı… Ama dikkatli bakınca tanıdık bir şey de var. O tanıdık şey, Balıkesir’in şehir hali. İnsanların birbirine yakın olduğu, esnafın sokağın parçası olduğu, caddenin sadece geçilen değil, yaşanan bir yer olduğu zamanlar…

Bir caddenin adı değişiyor, görüntüsü değişiyor ama hatırası kolay kolay kaybolmuyor.

1969’da Balıkesir’de Gençlik Heyecanı

12 Nisan 1969 Cumartesi günü Balıkesir için hareketli günlerden biriydi. Üniversitelerarası Spor Müsabakaları için şehre gelen gençler, Atatürk Anıtı’na çelenk sunmak üzere yürüyordu. Aynı gün Kurtdereli Spor Salonu da açılıyordu.

Bugünden bakınca belki sıradan bir açılış gibi gelebilir. Ama o günün fotoğraflarında başka bir hava var. Şehre gelen gençlerin heyecanı, Balıkesir’in sporla buluşan yüzü, meydandaki hareketlilik… Hepsi aynı karede toplanmış gibi.

Kurtdereli Spor Salonu’nun açılışı da sadece bir bina açılışı değildi. O dönem için şehrin gençlerine, sporcularına, müsabakalara ve buluşmalara açılan yeni bir kapıydı.

Milli Kuvvetler’de Eski Günlerin Sesi

Milli Kuvvetler Caddesi eski fotoğraflarda çok başka görünüyor. 1950’li yılların Balıkesir’inde hayat daha yavaş, sokaklar daha sade, insanlar daha iç içe.

Bir köşede esnaf, bir yanda çocuklar, yoldan geçenler, vitrinler, tabelalar… Her şey bugünkünden daha az kalabalık ama daha görünür. Fotoğrafa biraz uzun bakınca sanki o caddenin sesi bile duyuluyor.

Bugün aynı yerlerden geçiyoruz ama çoğu zaman başımızı kaldırıp bakmaya fırsat bulamıyoruz. Eski kareler işte o yüzden kıymetli. Bize “bak burası sadece bir cadde değil, burada yıllar boyunca hayat aktı” dedirtiyor.

Kazlar Pınarı’nın Eski Hali, Yeni Yüzü

Balıkesir’in değişen yerlerinden biri de Kazlar Pınarı, yani bilinen adıyla Kız Pınarı Kışlası bölgesi. Bir dönem askerlerin talim yaptığı, askeri kimliğiyle bilinen bu alan bugün bambaşka bir noktada duruyor.

Artık aynı çevrede Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü, yeni Karesi Belediyesi yapıları ve yükselen kaymakamlık binası var. Yani bölge yine şehrin merkezinde, yine kamusal hayatın içinde; sadece görüntüsü ve görevi değişmiş durumda.

Eski fotoğraflar burada daha da ilginç hale geliyor. Çünkü bugün önünden geçtiğimiz bir yerin yıllar önce nasıl bir alan olduğunu görmek, insanda tuhaf bir yakınlık duygusu bırakıyor. “Demek burası böyleymiş” dedirten o his, şehirle bağı biraz daha kuvvetlendiriyor.

Eski Fotoğraflar Sadece Nostalji Değil

Yusuf Hocaoğlu’nun paylaşımlarına bakarken insan sadece geçmişe dalmıyor. Aynı zamanda bugünkü Balıkesir’e de başka gözle bakmaya başlıyor.

Anafartalar’dan Milli Kuvvetler’e, Kurtdereli Spor Salonu’ndan Kazlar Pınarı’na kadar her kare bir şey anlatıyor. Bazen bir binayı, bazen bir kalabalığı, bazen de artık yerinde olmayan bir ayrıntıyı…

Bu fotoğraflar sayesinde Balıkesir’in değişimini daha net görüyoruz. Nereden nereye geldiğimizi, hangi alanların nasıl dönüştüğünü, hangi izlerin hâlâ yaşadığını fark ediyoruz.

Balıkesir’in Hafızası Yaşamaya Devam Ediyor

Şehirler de insanlar gibi. Yaşadıkça değişiyor, büyüyor, bazı izlerini kaybediyor, bazılarını ise inatla saklıyor.

Balıkesir de böyle bir şehir. Bir yanda yeni yapılar, yeni yollar, yeni kurumlar; diğer yanda eski caddeler, fotoğraflarda kalan meydanlar, hafızalarda yaşayan hikâyeler…

Bugün Yusuf Hocaoğlu’nun paylaştığı arşiv kareleri, bu iki zamanı yan yana getiriyor. Geçmişle bugünü konuşturuyor. Biz de o fotoğraflara bakarken aslında sadece eski Balıkesir’i değil, bugünkü Balıkesir’in nereden geldiğini görüyoruz.

Kısacası, Balıkesir’in hafızası hâlâ konuşuyor.
Yeter ki biz biraz durup dinleyelim.