Kestanelerin Son Günleri

Eskiden mektuplar bu sözlerle biterdi. Bir dönemin sabrını, emeğini ve bekleyişini anlatırdı. Bugün ise o sözler, Balıkesir’in dağlarında, köylerinde son günlerini yaşayan kestaneler için adeta bir ağıt gibi yankılanıyor.

Bir Zamanlar Kestane Kokardı Dağlar

Balıkesir’de kestane yalnızca bir ürün değildi; dağın bereketi, köylünün umudu, kışın soba başındaki mutluluktu.

Erdek’in Çakıl, Kestanelik, Ormanlı, Ballıpınar ve Doğanlar köyleri…
İl merkezine 75 kilometre uzaklıktaki İvrindi’nin Gümeli Köyü…
Bigadiç Ulus Dağı’nda kirazın, cevizin yanında boy veren kestane ağaçları…

Bahar gelince arıcılar kovanlarını bu bölgelere taşır, kestane çiçeğinin kokusu balın kaderini belirlerdi. Kestane, toprağın olduğu kadar arının da ekmeğiydi.

Marka Oldu Ama Orman Yalnız Kaldı

Bugün Balıkesir’de üç farklı kestane markası pazarda yer buluyor. Raflarda ambalajlı, etiketli, süslü…

Ama sorulması gereken soru şu: Ormanda kestane var mı?

Hastalıklar, bakımsızlık, yanlış tarım politikaları ve köylünün yalnız bırakılması…
Kestane ağacı yavaş yavaş çekiliyor hayattan.
Bir zamanlar gölge olan dallar, şimdi sessiz.

Maraval Kestanesi: Umut mu, Son Çare mi?

Son yıllarda adı sıkça duyulan Maraval kestanesi, üreticinin yeni gözdesi.
Avrupa-Japon melezi bu çeşit; iri, verimli, dayanıklı… Piyasa seviyor, sanayi istiyor, üretici kazanıyor.

Hastalıklara dirençli, soğuğa dayanıklı, erken meyve veriyor.
Kısacası “modern tarımın kestanesi.”

Ama bir gerçek var: Maraval yükselirken, yerli kestane sessizce kayboluyor.

Verim Var, Peki Ya Hafıza?

Maraval; rakamlarla güçlü, verilerle parlak.
Ama dededen kalma kestanenin tadı, kokusu, hikâyesi yok onun.

O eski ağaçların gölgesinde anlatılan masallar,
sobada patlayan kestanenin sesi,
eli is içinde kalan çocuklar…

Tarım sadece üretim değildir.
Tarım aynı zamanda hafızadır, kültürdür, kimliktir.

Kestanelerin Son Günleri mi, Son Uyarı mı?

Eğer yerli kestaneyi korumazsak,
ormanı desteklemezsek,
köylüyü yalnız bırakmaya devam edersek…

Bir gün sadece Maraval kalır.
O da belki.

O gün geldiğinde raflar dolu olabilir ama
dağlar sessiz, köyler yoksul olur.

Son Söz Yerine

Kestane kebap…
Yemesi sevap…
Ama korumazsak vebali büyük.

Bu yazı bir nostalji değil, bir uyarıdır.

Kestanelerin son günleri,
bizim de toprağa ne kadar yabancılaştığımızın aynasıdır.