Balıkesir Merhaba Gazetesi

Ağaçlar Aralarında Konuşuyor!

Ağaçlar Aralarında Konuşuyor!
Prof. Dr. Fatih Satıl( fsatil@gmail.com )
28 Mart 2022 - 7:49

Ağaçlar Aralarında Konuşuyor!

 

Bir düşünün, derin bir ormanda sessizce geziniyor ve o sessizlik içinde yaprakların hışırtısını dinliyorsunuz. Bir anda kulaklarınız çınlamaya başladı ve ayaklarınızın altından sesler ve uğultular gelmeye başladı, sanki birileri çok mühim bir konuyu gizli gizli konuşuyor gibi. Bir anda ürperir sağınızı solunuzu kontrol eder “kim konuşuyor?” dersiniz. Tabi bu biraz abartılı bir anlatım olsa da aslında ayaklarımızın altında, bitkiler sürekli sessiz bir diyalog içindeler.

Evet yanlış duymadınız, ağaçlar kendi aralarında gizlice konuşuyor, takas yapıyor ve hatta birbirleriyle savaşıyor. Ağzı ve dili olmayan ağaçlar “nasıl konuşur?” dediğinizi duyar gibiyim. Gelin izah edelim.

Malumunuz yeryüzündeki tüm canlılar; “YARDIMLAŞMA KANUNU” gereği birbirleriyle, beslenmek, barınmak veya düşmanlarından korunmak gibi amaçlarla iş birliği yapacak şekilde yaratılmışlardır. İşte bu yardımlaşma şekillerinden biri de mantarlar ve ağaçlar arasında gerçekleşmektedir. Ağaçlar bu haberleşme işini köklerinin içinde ve çevresinde büyüyen mantarlar yardımı ile yapıyorlar.

Bir orman, toprak altında MİKORİZA denilen yüzlerce kilometrelik mantar ipliklerden oluşan yoğun bir ağla kaplıdır. Mikoriza (Mycorrhiza); bazı bitkilerin kökleriyle ortak yaşam (simbioz) ilişkisi içinde olan mantarlara verilen isimdir. Kelime olarak mantar-kök anlamına gelir. Yani mikorizaları bir çeşit fiber optik kablolar gibi düşünebiliriz. İşte mantarlar, bitki kökleriyle mikoriza oluşturarak bu bağlantılar yoluyla her iki organizma arasında büyüme ve gelişim için gerekli iletişimi sağlamakla vazifelidir.

Bu yardımlaşma şeklinde; mantarlar ağaçlara gerekli olan besinleri sağlarken, karşılığında ağaçlardan organik besinler alıyorlar. Yani bir nevi takas yapıyorlar. Toprak altındaki bu muazzam mantar ağına kökleri ile bağlanan ağaçlar kaynaklarını paylaşabiliyor. Bir nevi “yeraltı internet ağı” gibi vazife gören bu mantar ağı ağaçların birbirleriyle iletişim kurmasına yardımcı oluyor. Ağdaki daha yaşlı “ana ağaçlar” bu sistem yoluyla gölgede kalan küçük fidanlara gerekli besinleri sağlayıp hayatta kalma şanslarını artırıyor. Hasta ya da ölmek üzere olan ağaçların mantar ağına aktardıkları kaynaklar daha sağlıklı komşuları tarafından kullanılıyor. Bu mantar ağı diğer bitkilerce de kullanılıyor. Bir bitki saldırıya uğradığında kimyasal maddeler salgılayarak bu mantar ağ sayesinde komşularını uyarıyor.

Sözde yeryüzünün en ilkel canlısı olarak kabul edilen bitkilerin günümüzün en modern haberleşme tekniği olan “fiber optik kablolar” gibi mikorizalarla haberleşiyor olması, aklı olan biz insanları düşündürmeli. Demek ki ağzı ve dili olamayan ağaçları ve mantarları; hayatlarını kolaylaştıracak, koruyacak ve beslenmelerini sağlayacak şekilde onları mikoriza ağları ile birbirinin yardımına koşturan Birisi var.

Bir dahaki sefer ormana gittiğinizde sadece toprak üzerindeki ağaçları değil toprak altındaki bu muhteşem iletişim ağını da düşünüp tefekkürünüzü genişletmeyi unutmayınız.

 

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.